काम गर्ने जोश, जाँगर र इच्छा शक्ति हुने हो भने नदी किनारको बगरलाई पनि हराभरा बनाउन सकिन्छ भन्ने उदाहरण रुपन्देहीको सैनामैना १ काशीपुरमा रहेको लुम्बिनी गौतमबुद्ध एग्रोफार्म प्रालिले देखाएको छ । एग्रो प्रालिले नदी किनारको बगरलाई संरक्षण गरेर हरियालीमात्र बनाएको छैन, विभिन्न प्रकारका फलफुलदेखि विभिन्न प्रकारका तरकारीजन्य बस्तु उत्पादन गरेर कृषि गर्न चाहनेहरुका लागि उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ ।
लुम्बिनी गौतमबुद्ध एग्रोफार्मका सञ्चालक कृष्णकुमार बञ्जाडे खानेपानी तथा सरसफाई डिभिजन कार्यालय बुटवलको लेखा अधिकृत हुनुहुन्छ । उहाँले सरकारी कामबाट बचेको समयलाई त्यसै खेर फाल्नुभन्दा कृषि क्षेत्रमा योगदान गर्ने उद्देश्यले १३ जना साथीहरुसंग मिलेर एग्रोफार्म संचालन गर्नुभयो । अहिले उहाँहरुले उत्पादन गरेको विभिन्न बस्तुहरु बजारमा गैरहेको छ । तर, जुन साथ र सहयोग पाउने अपेक्षा सहित उहाँहरुले यो फार्म सञ्चालन गर्नुभयो, त्यसमा स्थानीय पालिकाले साथ र सहयोग नगरेकोमा उहाँ निरास हुनुभएको छ । देशमा कृषि गर्ने वातावरण अझै तयार नभएको उहाँको गुनासो छ । स्थानीय सैनामैना नगरपालिकाका जनप्रतिनिधिहरुले समेत कृषिको प्रवद्र्धन गर्नुपर्नेमा बेवास्ता गरिरहेको बञ्जाडेको गुनासो छ ।
कृषि उत्पादनको विविधकरण गरेर बजारसम्म आफ्ना उत्पादन विक्री गर्ने र थोरै भएपनि राज्यलाई कृषि क्षेत्रबाट योगदान दिने आफूहरुको उद्देश्य रहेपनि यसमा न त संघीय सरकार र न त स्थानीय पालिकाका जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारीले नै सहयोग र प्रोत्साहन नगरेको बञ्जाडेको गुनासो छ । स्थानीय सरकार भन्ने तर कृषि क्षेत्रमा केही योगदान गर्नेलाई बेवास्ता गर्ने जनप्रतिनिधिहरुको पुरानै परम्परामा परिवर्तन आउन नसकेको उहाँको भनाई छ । यहाँसम्म की नगरपालिकाले उपलब्ध गराउने अनुदानको बीउ, मल तथा अन्य कृषिजन्य बस्तुको उत्पादनको अनुगमन समेत नगरिएको उहाँको भनाई छ ।



एग्रोफार्मले करिव एक विगाहा बढी क्षेत्रफल जग्गामा कृषिजन्य बस्तुको खेती गरिरहेको छ । अहिले तिहारका लागि आवश्यक सयपत्री, मखमली लगायतका फूलहरु उपलब्ध छन । त्यसैगरी ड्रागन खेती समेत गरिएको छ । बेलौती खेती गरिएको छ । त्यसैगरी विभिन्न प्रकारका सागहरु, फलफूलको खेती गरिएको छ तर यत्रो कृषि फर्मलाई अनुदान र प्रोत्साहन नगरिएकोमा सञ्चालहरुको गुनासो छ । सञ्चालक बञ्जाडेले आफूहरुले रासायनिक मल भन्दा पनि अर्गानिक मललाई नै प्राथमिकता दिएर विभिन्न बस्तुको उत्पादन गरिरहेको बताउनु भयो ।
कृषिजन्य बस्तुको उत्पादन समेत आफै गर्नुपर्ने र बजारीकरण समेत आफै गर्नुपर्ने भएकोले आफूहरुलाई धेरै समस्या परेको एग्रोफार्मका संचालकको भनाई छ । सरकार तथा पालिकाहरुले मल, बीउ र प्राविधिक रुपमा सहयोग र सपोर्ट दिने हो भने आफूहरुले कृषिमा धेरै गर्न सक्ने संभावना रहेको उनीहरुको भनाई छ । तर राज्यले कृषिप्रति देखाएको उदासिनताका कारण कृषिमा भविष्य देख्नेहरुलाई निरुत्साहित बनाउने काम भएको छ । अझैपनि सरकार र स्थानीय पालिकाहरुले कृषि क्षेत्रमा साँच्चीकै परिवर्तन गर्न चाहने हो भने नेपाललाई कृषिमा आत्मनिर्भर बनाउन धेरै समय लाग्दैन भन्ने कुरा लुम्बिनी गौतमबुद्ध एग्रोफर्मले गरेको प्रयास पछिल्लो उदाहरण हो भन्दा अन्यथा हुँदैन ।





